Van sporten krijg ik toch blessures?

Iedereen heeft wel eens een excuus bedacht om niet te gaan sporten. Iedereen weet ook dat lichamelijke beweging positieve effecten op zowel de geestelijke- en lichamelijke gezondheid heeft. Toch brengt sporten of lichamelijke activiteit risico’s met zich mee, namelijk blessures. Laat dit overigens geen reden zijn om niets te doen, sporten is gewoon lekker en gezond voor iedereen!

Blessures in Nederland

In Nederland liepen naar schatting 4,1 miljoen sporters in 2018 een blessure op tijdens het uitoefenen van hun sportactiviteit. Gezamenlijk liepen zij rond de 5,4 miljoen blessures op. Ongeveer de helft van de blessures (52%) werd medisch behandeld, door bijvoorbeeld een fysiotherapeut.

Onder sportactiviteit verstaan we onder andere teamsporten als voetbal; hockey en handbal, maar ook individuele sporten als fitness, zwemmen en hardlopen. Een kwart van de bovengenoemde blessures werd in opgelopen tijdens veldvoetbal. Samen met de blessures die ontstonden tijdens fitness (inclusief aerobics en krachttraining) en hardlopen zijn deze 3 sporttakken verantwoordelijk voor 55% van de in 2018 in Nederland opgelopen blessures. De belangrijkste reden hiervan is dat deze sporten veel worden beoefend.

Ontstaan sportblessures

Er zijn veel verschillende factoren van invloed op het ontstaan van blessures. Bijvoorbeeld omgevingsgebonden factoren (externe factoren) als weersomstandigheden en onsportief gedrag. Ook zijn er persoonsgebonden factoren (interne factoren), denk hierbij aan leeftijd; geslacht; lichaamsbouw of eerder opgelopen blessures. Niet alle factoren zijn beïnvloedbaar, maar onder andere overgewicht, mate van inspanning en herstel of opbouw van spierkracht zijn dat wel.

Kijkend naar 2018 was twee derde van de geblesseerde sporters een man. En een kwart van de geblesseerden waren jonger dan 18 jaar, en ruim één derde deel in de leeftijd 18-34 jaar.

Tabel 1. Geblesseerde sporters in 2018, naar leeftijd en geslacht

tabel 1 - geblesseerde sporters in 2018 naar leeftijd en geslacht

Andere bekende feiten: Eén derde deel van de sportblessures ontstond geleidelijk, vaak door overbelasting, en twee derde was een acuut ontstane blessure.

Meest voorkomende sportblessures

Ons onderlichaam heeft het flink te voorduren, het treft 6 op de 10 blessures. Onderstaande tabel geeft de blessures na lichaamsdeel in 2018 weer. Een groot deel van de sportblessures zijn aan onze knieën, maar liefst 21% (zie tabel 2).

Tabel 2. Blessures, naar lichaamsdeel in 2018

tabel 2 - Blessures, naar lichaamsdeel in 2018

Welke sporten zijn het meest blessuregevoelig?

Zoals eerder vermeld is veldvoetbal de sport waarbij de meeste blessures worden opgelopen, maar liefst 25%. Dit betekent niet dat veldvoetbal ook de meest risicovolle sport is. Veldvoetbal staat bovenaan omdat het veel beoefend wordt. Ook tijdens fitness (16%) en hardlopen (14%) worden redelijk wat blessures opgelopen. Kijkend naar het aantal uren dat er per sport besteed wordt dan kent fitness een kleiner risico op een blessure (1,8 blessures per 1.000 uur) dan voetbal (7,3) en hardlopen (6,3).

Tijdens veldvoetbal lopen veel meer kinderen/jongeren in de leeftijd tot en met 17 jaar een blessure op dan tijdens hardlopen en fitness. Hardlopers lopen de meeste blessures op in de leeftijd van 35-54 jaar. En tijdens fitness zijn de meeste geblesseerden in de leeftijdscategorie van 18-34 jaar.

Wanneer we kijken naar de cijfers over het aantal bezoeken aan de spoedeisende hulp (SEH), dan blijkt mountainbiken de meest risicovolle sport te zijn. Wielrennen en veldvoetbal komen de op tweede en derde plaats. In tabel 3 zie je de getallen van blessures gemeld op de SEH in 2018 op een rij.

Tabel 3. Rangorde meest voorkomende sport en aantal SEH-bezoeken

tabel 3 - Rangorde meest voorkomende sport en aantal SEH-bezoeken

Samengevat

Sporten neemt risico’s met zich mee om blessures op te lopen. Er zijn zowel externe als interne factoren van invloed. In de leeftijd categorie 18-34 jaar worden de meeste blessures opgelopen in Nederland. Het grootste gedeelde van de blessures bevindt zich in ons onderlichaam, denk hierbij aan knie, been en enkelblessures. Ook wijzen cijfers uit dat bijvoorbeeld mountainbiken, wielrennen en veldvoetbal risicovollere sporten zijn in vergelijking tot bijvoorbeeld fitness.

Sportfysiotherapeut Daniek van Til van Acacia Fysio plus Zorg is opgeleid om zowel beginnende als professionele sporters professioneel te begeleiden.